Masum Bir Talep, Büyük Bir Risk: Evde Özel Dersin Karanlık Yüzü
Eğitimde başarıyı artırmak isteyen her veli, çocuğu için en iyisini hedefler. Bu hedefe giden yolda bazı kişilerin tercih ettiği bir yöntem evde derstir. Konusuna hakim, sevilen bir öğretmenden, kendi evinin sıcak ortamında alınacak birkaç saatlik ders, ilk bakışta oldukça masum ve pratik bir çözüm gibi görünebilir. Ancak bu masum talebin ardında, hem öğretmeni hem de ailenizi ciddi risklerle ve ağır cezalarla karşı karşıya bırakabilecek karanlık bir tablo gizlenmektedir. Çocuğunuzun geleceğini aydınlatmak isterken, onu ve ailenizi yasal, güvenlik ve pedagojik risklerin ortasına atmak istemiyorsanız, bu yazıyı dikkatle okuyun.
Yasal Kıskaç: Öğretmen İçin Mesleki Son, Veli İçin Dolaylı Suç Ortaklığı
Türkiye'de özel dersin yasal çerçevesi oldukça nettir ve bu çerçevenin dışına çıkmak, özellikle devlete bağlı kurumlarda görev yapan öğretmenler için ciddi yaptırımlar içermektedir.
1. Devlet Memuru Öğretmenler İçin Kesin Yasak ve Ağır Cezalar: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi, devlet memurlarının ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmasını kesin bir dille yasaklar. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) kadrosundaki bir öğretmenin ücret karşılığı evinde veya başka bir yerde özel ders vermesi, bu kanunun açık ihlalidir. Yakın zamanda yürürlüğe giren Öğretmenlik Meslek Kanunu da bu yasağı pekiştirmiştir.
Cezası Nedir? Tespit edilmesi halinde öğretmen hakkında derhal idari soruşturma başlatılır. Bu soruşturma neticesinde öğretmene, "Kınama" cezasından başlayarak fiilin ağırlığına ve tekerrürüne göre "Kademe İlerlemesinin Durdurulması" gibi çok daha ağır disiplin cezaları verilebilir. Bu durum, öğretmenin mesleki kariyerinde onarılmaz bir leke bırakır.
2. Vergi Kaçakçılığı Suçu: Öğretmen, devlet memuru olmasa dahi, verdiği özel dersten elde ettiği gelir "serbest meslek kazancı" olarak kabul edilir ve vergiye tabidir. Bu gelirin beyan edilmemesi, yani derslerin kayıt dışı yapılması, doğrudan vergi kaçakçılığı suçunu oluşturur.
Cezası Nedir? Maliye tarafından tespit edildiğinde, öğretmene geriye dönük olarak vergi borcu, faizi ve ağır vergi ziyaı cezaları kesilir. Bu durum, öğretmeni ciddi bir mali yükün altına sokar.
Peki Velinin Sorumluluğu Ne?
Mevcut kanunlar doğrudan veliye bir ceza öngörmese de, yasa dışı veya kayıt dışı bir faaliyete taraf olmak, sizi de riskli bir konuma sokar. Öğretmenin yasal bir yaptırımla karşılaşması durumunda dersler aniden kesilir, çocuğunuzun eğitim süreci baltalanır ve ödediğiniz ücretlerin akıbeti belirsizleşir. En önemlisi, yasalara aykırı hareket eden birine çocuğunuzu ve evinizi açmış olmanın manevi sorumluluğu size kalır.
Güvenlik Çemberinin Dışında: Gözetimsiz Bir Ev, Belirsiz Bir Ortam
Yasal risklerin ötesinde, asıl büyük tehlike çocuğunuzun güvenliği ile ilgilidir. Bir öğretmenin evi, MEB tarafından denetlenen, güvenlik standartları belirlenmiş, acil durum prosedürleri olan bir okul veya özel öğretim kurumu değildir. Burası, tamamen kişisel ve denetimsiz bir alandır.
Fiziksel Güvenlik Zafiyeti: Ders sırasında yaşanabilecek basit bir ev kazası (düşme, yanma, yaralanma vb.) durumunda sorumluluk kimde olacaktır? Mekanın herhangi bir yasal kurum tarafından sigortalanmamış olması, kaza anında sizi ve çocuğunuzu tamamen korumasız bırakır. Hukuki süreçler karmaşık ve yıpratıcı olabilir.
Gözetimsiz ve Savunmasız Ortam: Çocuğunuzu, kapalı bir kapı ardında, hiçbir kurumsal denetimin olmadığı bir ortamda bir yetişkinle baş başa bırakıyorsunuz. Bu durum, art niyetli kişiler için istismara ve suistimale son derece açık bir kapı bırakmaktadır. Ne yazık ki, basına yansıyan veya yansımayan pek çok olumsuz vaka, bu tür denetimsiz ortamların ne kadar tehlikeli olabileceğini göstermektedir. Kurumsal bir yapıda var olan kamera sistemleri, diğer personelin varlığı ve idari gözetim gibi caydırıcı unsurların hiçbiri, bir evin salonunda mevcut değildir.
Hijyen ve Sağlık Koşulları: Dersin verildiği ortamın hijyenik koşulları, havalandırması veya genel sağlık standartları hakkında hiçbir güvenceniz yoktur. Özellikle salgın hastalıkların yaygın olduğu dönemlerde bu risk daha da artmaktadır.
Pedagojik Tuzaklar: Başarıya Giden Yol Sanılırken...
Derslerin yapıldığı fiziksel ortamın profesyonellikten uzak olması, eğitimin kalitesini de doğrudan etkiler.
Dikkat Dağıtıcı Unsurlar: Bir ev ortamı (çalan telefonlar, kapı zili, televizyon sesi, diğer aile bireyleri) çocuğunuzun derse odaklanmasını zorlaştırır. Eğitim için özel olarak tasarlanmamış bir mekanda verimli bir ders süreci beklemek hayalciliktir.
Hesap Verilebilirlik Sıfır: Yasal bir kurumda, dersin içeriği, öğrencinin gelişim süreci ve öğretmenin performansı belirli bir müfredat ve denetim mekanizmasıyla takip edilir. Ancak öğretmenin evinde yapılan derste, bu sürecin nasıl işlediğine, hangi materyallerin kullanıldığına veya vaat edilen akademik ilerlemenin sağlanıp sağlanmadığına dair şeffaf bir hesap verilebilirlik yoktur.
Doğru ve Güvenli Alternatifler Varken Riske Girmeyin!
Çocuğunuzun eğitimine destek olmak için bu kadar büyük riskler almak zorunda değilsiniz. Hem yasal hem de güvenli olan pek çok alternatif mevcuttur:
Özel Öğretim Kurumları (Kurslar): MEB tarafından ruhsatlandırılmış, sürekli denetlenen, öğretmenlerinin adli sicil kayıtları dahil olmak üzere tüm kontrollerden geçtiği profesyonel kurumlardır.
Öğrencinin Kendi Evinde Ders: Dersin, sizin gözetiminizde, çocuğunuzun alışkın ve güvende olduğu kendi evinizde yapılması, risklerin büyük bir bölümünü ortadan kaldırır. Bu durumda dahi öğretmeninizin vergi mükellefi olduğundan emin olmanız, süreci tamamen yasallaştırır.
Yasal Çerçevede Online Eğitim: Dijital eğitim, doğru kullanıldığında etkili bir yöntem olabilir. Ancak burada kritik olan, hizmetin yasal bir zeminde alınmasıdır. En güvenli dijital yol, MEB ruhsatlı özel öğretim kurumlarının sunduğu denetime tabi online eğitim programlarıdır. Piyasada bulunan ve bireysel öğretmenleri öğrencilerle buluşturan platformları kullanırken ise sorumluluk büyük ölçüde veliye aittir. Unutulmamalıdır ki, Milli Eğitim Bakanlığı'nın yönetmelikleri, özellikle sanat, spor ve direksiyon gibi uygulamalı derslerin online olarak verilmesini yasaklamıştır. Bu nedenle teorik dersler için dahi olsa, online hizmet alacağınız kişinin veya kurumun yasal yeterliliklerini ve vergi mükellefiyetini sorgulamak, çocuğunuzu dijital ortamın risklerinden korumak için bir zorunluluktur.
Sonuç olarak, bir öğretmenin evinde özel ders almak, kısa vadede pratik bir çözüm gibi görünse de, uzun vadede sizi ve en değerli varlığınız olan çocuğunuzu geri dönülmez hukuki, mali ve güvenlik riskleriyle baş başa bırakabilir. Unutmayın, gerçek eğitim; şeffaf, denetlenebilir, yasal ve her şeyden önce güvenli ortamlarda verilir. Çocuğunuzun geleceği, bu tür karanlık ve riskli yollara sapılmayacak kadar değerlidir.
Samet Kaya
Rekor Sanat - Bateri Öğretmeni